Basın Kartı Nasıl Alınır? Şartlar, Türler ve Başvuru Rehberi
Basın Kartı Nasıl Alınır? Şartlar, Türler ve Başvuru Rehberi
Blog Article
Basın kartı almak isteyenler için rehber: yaş, eğitim ve sözleşme şartları, elektronik başvuru adımları, geçerlilik süresi ve yenileme işlemleri.
Basın kartı, Türkiye'de gazetecilik mesleğini icra edenlerin kimliğini resmî olarak belgeleyen ve İletişim Başkanlığı tarafından verilen en temel meslek belgesidir. Sahada habercilikten resmî akreditasyonlara kadar pek çok işlemde bu kartın sağladığı tanınırlık belirleyici olur .
Elinizdeki bu rehberde; kart türlerini, başvuru şartlarını , kurumlara uygulanan kontenjanları , başvurunun nasıl ilerlediğini , başvuruları karara bağlayan Komisyonun değerlendirme yöntemini ve kartın geri alındığı durumları yönetmelik maddelerine dayanarak açıklıyoruz. Amaç , okumayı tamamladığınızda başvurunuzu kendinizden emin şekilde hazırlayabilmeniz .
Basın Kartı Nedir?
En kısa tanımıyla basın kartı, İletişim Başkanlığının yönetmelikteki nitelikleri karşılayan gazetecilere ve medya çalışanlarına verdiği, kamu ve özel tüm kurumlarca kabul edilen resmî kimlik belgesidir. Kartın temel görevi, sahibinin medya mensubu olduğunu tartışmasız biçimde ortaya koymaktır.
Kart, kişinin kendi başına talep edebileceği bir belge değildir. En yaygın kart türünde kişinin bir medya kuruluşunda 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşmeyle çalışması, çalıştığı medya kuruluşunun da yönetmelikteki nitelikleri taşıması gerekir. Başka bir ifadeyle başvuru çift taraflı bir değerlendirmedir: hem kişi hem kurum incelenir .
"Sarı Basın Kartı" Adı Nereden Geliyor?
"Sarı basın kartı" ifadesi, resmî bir kart türünün adı değildir ; kartın uzun yıllardır kullanılan rengine atıfla ortaya çıkmış yerleşik bir ifadedir. Mevzuatta toplam beş tür sayılır ve uygulamada "sarı kart" denildiğinde genellikle göreve bağlı basın kartı düşünülür.
Basın Kartının Hukuki Dayanağı
Basın kartının yasal temeli , 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Bu kanuni dayanakla hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konmuş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de ilan edilmiştir . Yeni yönetmelik , 2018 tarihli eski yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır .
Metinde 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile önemli güncellemelere gidilmiştir . Bu revizyonla; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin hesaplanmasında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının hesaba katılacağı açıkça belirtilmiş, Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar baştan yazılmış ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı unvanı da girmiştir.
- Temel kanun: 5187 sayılı Basın Kanunu (ek maddeler)
- Yönetmelik: 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren yönetmelik
- Son değişiklik: 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 6/6/2024)
- İş hukuku boyutu: 5953 sayılı Kanun kapsamındaki fikir işçisi statüsü
- Etik çerçeve: Basın İlan Kurumu'nun basın ahlak esasları
Bilmeniz gereken bir ayrıntı: Yönetmelik ileride yeniden güncellenebileceğinden , başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden güncel metni kontrol etmeniz önemlidir.
Basın Kartı Türleri Nelerdir?
Yürürlükteki düzenlemeye göre beş farklı kart türü vardır . Her türün kapsadığı kişiler ve aranan şartlar ayrı ayrı belirlenmiştir. Hangi türe başvuracağınızı bilmek, reddedilme riskini azaltır .
1. Göreve Bağlı Basın Kartı
Bir yayın kuruluşunun kadrosunda çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarının ve enformasyon görevlilerinin aldığı karttır. En çok başvurulan kart türü budur; adayın genel şartların eksiksiz tamamını sağlaması gerekir. TRT kanalıyla yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı aranmaz .
2. Süreli Basın Kartı
Yabancı medya kuruluşları adına Türkiye'yi kapsayan bir görev alanında çalışan muhabirlere verilen karttır. Yabancı gazetecinin ; medya kuruluşunca görevlendirildiğini kanıtlaması, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin alınmış olması ve kurumunun idare merkezinin olduğu ülkenin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu ibraz etmesi gerekir. Kart, görev süresini aşmamak üzere verildiği yılın sonuna kadar geçerli olur .
3. Geçici Basın Kartı
Görev bölgesi Türkiye olmayan, fakat haber takibi için bir süreliğine ülkeye gelen yabancı medya çalışanları bu kartı alabilir. Geçici kart, görev süresi dikkate alınarak azami üç aylığına verilir ve istenirse bir defaya mahsus uzatılabilir .
4. Serbest Basın Kartı
Geçici bir süreyle çalışmayan ya da yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşı medya mensuplarına verilir. Başvurunun , en az bir yıl çalışılan kuruluştan ayrılış tarihinden itibaren bir ay içinde yapılması şarttır . Kartın süresi , kart taşıma kıdemine göre belirlenir :
- Kart kıdemi 5 yıla kadar olanlara 12 ay süreli kart
- 5-10 yıl kart sahipliği olanlara 18 aylık kart
- On yıldan fazla kart taşıyanlara 24 ay
Yurt dışında serbest gazetecilik yapanlarda ise durumun ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından doğrulanması şarttır.
5. Sürekli Basın Kartı
En az 18 yıl mesleki hizmeti bulunan medya mensupları ile en az 18 yıl kart taşıyan enformasyon görevlilerine ömür boyu verilen karttır. Bu süre hesaplanırken serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayı hesaba katılır. Sürekli kart başvurularında bir kuruluşta çalışıyor olma şartı bulunmaz; buna karşın yabancı medya mensuplarına sürekli kart düzenlenmez .
Basın Kartı Almak İçin Gereken Şartlar
Kart türü ne olursa olsun, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki ortak nitelikler aranır . Bu şartlardan tek biri dahi sağlanmazsa başvuru reddedilir :
- 18 yaşını bitirmiş olmak.
- En az lise veya dengi bir okuldan mezun olmak.
- Hakkında kısıtlılık ya da kamu hizmetlerinden yasaklanma kararı olmamak.
- Kasten işlenmiş bir suç nedeniyle 5 yıl veya üzeri hapis cezası almamış olmak.
- Yönetmelikte tek tek sayılan şantaj, sahtecilik, dolandırıcılık, rüşvet ve benzeri suçlardan mahkûmiyeti bulunmamak.
- 3713 ve 6415 sayılı kanunlarda düzenlenen terör ve terör finansmanı suçlarından hüküm giymemiş olmak.
- Basın Kanunu'nun 25/2. maddesinde sayılan suçlardan mahkûmiyeti bulunmamak.
- Fikir işçisi sözleşmesiyle çalışmak ve mücbir sebep olmadıkça bir aydan fazla çalışmaya ara vermemek.
- Medya dışı herhangi bir ticari işle uğraşmamak.
Son iki şart ; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için istenmez. Enformasyon görevlisi kimliğiyle başvuranlardan ayrıca görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı talep edilir .
Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, çalışanın 5953 yerine 4857 sayılı Kanun'a tabi gösterilmesidir. Başvurudan önce iş sözleşmenizi işvereninizle birlikte inceleyin.
Kart Alamayacak Olanlar Kimlerdir?
Asıl faaliyeti medya olmayan özel şirketlerin , kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele kart düzenlenmez . Söz gelimi bir holdingin iç bültenini yazan editör, yayın faaliyeti yürütse dahi bu belgeye hak kazanamaz.
Kurum Şartları: Gazete, Ajans, RTV ve İnternet Haber Siteleri
Kişisel şartları sağlamak sürecin yalnızca yarısıdır; başvuranın işvereni olan medya kuruluşunun da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki şartları karşılaması gerekir. Ayrıca yayın türü ve ölçeğine göre kart alabilecek unvanlar ve kontenjanlar tek tek sayılmıştır.
Yazılı Basın: Gazete ve Dergiler
Basılı yayınların ; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa vermesi , beyannamede belirtilen aralıklarla düzenli yayımlanması , ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini geçmemesi ve içeriklerin üçte birinden fazlasının başka bir yayından kopyalanmamış olması zorunludur. Kontenjan , gazetenin yüzölçümüne ve yayın periyoduna göre hesaplanır ; örneğin yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru kabul edilmez .
Haber ve Fotoğraf Ajanslarında Durum
Ajans niteliğindeki kuruluşların; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci istihdam etmesi ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi imzalamış olması şarttır. En az on günlük siyasi yaygın veya bölgesel gazeteyle ya da beş yaygın radyo-televizyonla sözleşmesi olan ve en az on gazeteci çalıştıran ajanslarda kontenjan sınırı yoktur .
Radyo ve Televizyon Kuruluşları
RTV şirketlerinin 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması gerekir . Ülke genelinde yayın yapan kuruluşlarda kontenjan sınırı yoktur ; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart verilir . Haberle ilgisi olmayan pozisyonlardakilere, listedeki unvanlarda olsalar dahi kart verilmez .
İnternet Haber Sitelerinde Şartlar
Çevrim içi haber yayıncılarının; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa vermesi , haber paylaşımı amacına ayrılmış olması , yayının sürekli erişilebilir olması , özgün ve güncel günlük haber ya da yorum sunması ve sayfa içeriklerinin başka yayından aynen alıntı olmaması şarttır. Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına göre belirlenir :
- 4 sigortalı çalışana sahip sitelerde imtiyaz sahibi artı 4 çalışan
- Beş ila dokuz sigortalı çalışanı olan sitelerde sahibi ile 9 çalışan
- 10 ve üzeri sigortalı çalışanı olan sitelerde kontenjan sınırı yoktur
İnternet haber sitelerinde kart alabilecek unvanlar arasında geleneksel unvanlara ek olarak video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi yeni medya unvanları da yer alır .
Basın Kartı Başvurusu: Aşama Aşama Süreç
Süreç elektronik ortamda yürütülür , İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince incelenir ve ana hatlarıyla şu adımlardan oluşur :
- Kart türünü belirleyin: Durumunuza uygun türün göreve bağlı, serbest ya da sürekli kart olup olmadığını netleştirin.
- Belgelerinizi hazırlayın: Vesikalık fotoğraf, en az altı aylık mesleki çalışmaya dair belge ve 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme bilgilerinizi bir araya getirin.
- Sisteme girin: Başkanlığın elektronik başvuru ekranında beyannamenizi oluşturun ve zorunlu belgeleri yükleyin.
- İşveren onayı: Çalıştığınız kuruluşun sahibi ya da sicilde kayıtlı yetkilisi beyannamenizi onaylamalıdır; şifreli sistemi kullanan kurumlarda bu adım elektronik ilerler.
- Bölge müdürlüğü incelemesi: Başvurunuz ilgili bölge müdürlüğünce incelenir; Başkanlık adli sicil, SGK, vergi dairesi gibi kurumlardan bilgi isteyebilir.
- Komisyon değerlendirmesi: Ön incelemeyi geçen dosyalar Komisyon gündemine alınır ve kabul ya da ret kararı verilir.
- Son adım: Kart, olumlu kararın ardından basılır ve belirlenen teslim yöntemiyle size iletilir.
Şartları karşılamadığı tespit edilen talepler Komisyona gitmeden reddedilir ve durum beyannamede verilen iletişim bilgileri aracılığıyla başvurana bildirilir. Aranan şart gerçekleştiğinde yeniden başvuru yapılabilir .
Yurt dışında yaşayan Türk basın mensupları , başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa ileterek başvurur . Yabancı uyruklu medya çalışanları da Başkanlığın sitesindeki kendilerine özel elektronik formu doldurarak başvurur; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf sisteme yüklenir .
Basın Kartı Komisyonu ve Değerlendirme Süreci
Kartlarla ilgili nihai kararı veren Komisyon, kamu, meslek kuruluşları, sendikalar ve akademi temsilcilerinin bir araya geldiği bir yapıyla toplam 19 üyeden oluşur . Üyelik süresi iki yıldır.
- Yılda asgari üç olağan toplantı yapılır, ayrıca olağanüstü toplantıya çağrılabilir.
- En az 13 üye ile toplanılır; ses ve görüntülü uzaktan katılım da geçerlidir.
- Kararlar katılan üyelerin salt çoğunluğuyla alınır ve çekimser oy kullanılamaz.
- Dosyalar toplantıdan en az beş gün önce üyelerin incelemesine sunulur.
- Ret hâlinde gerekçe yazılı olarak tutanağa işlenir.
İnceleme sırasında başvuru sahibinin nitelik, eser ve ödüllerine ek olarak bağlı olduğu medya kuruluşunun niteliklerini de dikkate alır . İnternet haber sitesi çalışanlarında sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da dikkate alınır. Bu yüzden okuru az bir sitede çalışmak, diğer koşullar sağlansa da başvurunun reddine yol açabilir .
Basın Kartının Sağladığı Haklar ve Kolaylıklar
Kartın en temel faydası, gazetecilik faaliyetinin resmî bir kimlikle desteklenmesidir. Bunun yanında mevzuatta açıkça yer alan bazı ek imkânlar bulunur :
- Basın trafik kartı: Kart sahiplerine talep etmeleri hâlinde basın trafik kartı verilebilir; usul ve esaslar İletişim Başkanlığı ile İçişleri Bakanlığınca birlikte belirlenir.
- Hizmet damgalı pasaport: Kuruluşlarınca yurt dışına geçici görevle gönderilen kart sahipleri ile Türkiye'de ikamet eden sürekli kart sahipleri, ilgili yönergedeki şartlarla hizmet damgalı pasaport başvurusu yapabilir.
- Resmî tanınırlık: Kart, resmî ve özel kurumların kabul etmek zorunda olduğu bir kimliktir.
- Haber takibinde kolaylık: Resmî etkinlik, basın toplantısı ve protokol alanlarında akreditasyon süreçleri çoğu zaman bu kart üzerinden yürür.
Burada sık yapılan bir karıştırmaya dikkat çekelim: Kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin, ihbar süresi gibi gazeteci hakları karta sahip olmaktan değil, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki hizmet click here ilişkisinden kaynaklanır . Kartı olmayan bir fikir işçisi de bu haklardan faydalanabilir . Yerel yönetimlerin ya da özel kuruluşların kart sahiplerine tanıdığı indirim veya ücretsiz hizmetler ise dönemsel olarak farklılık gösterir; güncel durumu ilgili kurumdan teyit etmeniz gerekir .
Basın Kartı Kaç Yıl Geçerli? Yenileme ve Kayıp Durumu
Mevzuata göre basılan kartın geçerlilik süresi on yıldır . Geçerliliği sona eren kartlar, kişi şartları korumaya devam ediyorsa yeniden Komisyon kararı alınmadan Başkanlıkça yenilenebilir . Sürekli nitelikteki kart ise ömür boyu verilir ; yalnızca fiziki kartın yenilenmesi gerekebilir.
Kart kaybolursa ya da yıpranırsa Başkanlığa başvurarak yeni kart isteyebilirsiniz . Kayıp hâlinde dilekçeye kayıp tutanağı ya da kayıp ilanının yayımlandığı gazete ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge eklenir . Bilinmesi gereken bir kısıtlama: kayıp veya yıpranma nedeniyle yenileme başvurusu bir takvim yılı içinde en çok iki kez kabul edilir.
Kart ve hizmet bedeli konusunda yönetmelik, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli alınabileceğini belirtir . Güncel tutar Başkanlıkça belirlendiği için , başvuru ekranındaki bilgiyi esas almanız en doğrusudur .
Basın Kartının İadesi ve İptal Edildiği Durumlar
İş yeri ya da unvan değişikliği olduğunda , değişiklik bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak bildirilmelidir . Bu belge; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde otuz gün içinde Başkanlığa geri verilir . Eski kart iade edilmeden yeni başvuru işleme alınmaz .
İptal sebepleri şunlardır:
- Kart sahibinin genel şartları taşımadığının veya bu nitelikleri sonradan kaybettiğinin anlaşılması
- Bağlı olunan medya kuruluşunun yönetmelikteki nitelikleri kaybetmesi
- Kartın veya karta bağlı kartların bir başkasına kullandırılması
- Basın ahlak esaslarının ihlali üzerine Komisyonca iptale karar verilmesi
Basın ahlak esaslarının çiğnenmesi sebebiyle kartı iptal edilen kişiye , kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıl dolmadan yeniden kart verilmez . İhlalin ağırlığına göre Komisyon iptal yerine uyarı kararı da verebilir . Ayrıca resmî kartı taklit eden kart düzenleyen veya kullananlar hakkında Başkanlıkça suç duyurusunda bulunulur; ilgililere soruşturma ya da kovuşturma tamamlanıncaya kadar kart verilemez.
Özel Statüdeki Başvuranlar: Kamu Personeli ve Yayın Sahipleri
Kapsam, sahada çalışan gazetecilerden çok daha geniştir; yayın sahipleri, kamudaki enformasyon görevlileri ve medya alanındaki sendika ile dernek yöneticileri de başvuru yapabilir . Her grup için farklı belge ve şartlar öngörülmüştür .
Kamuda Enformasyon Görevi Yapanlar
Kamu kurumlarının enformasyon hizmetlerinde görev yapan çalışanlar , bu sıfatla başvurabilir . Başvuru formunun üst yönetici tarafından imzalanması ve fiilen enformasyon hizmetinde çalışıldığını belgeleyen görev yazısının ibraz edilmesi şarttır. Değerlendirmede Komisyon başvuranın unvanına ve yürüttüğü görevin medyayla ilişkili olup olmadığına dikkat eder ; yalnızca kadro unvanı yeterli sayılmaz .
Süreli Yayın Sahipleri ile RTV Yönetim Kurulu Başkanları
Yayın sahipleri, tüzel kişi temsilcileri ve radyo-televizyon yönetim kurulu başkanları kart talebinde bulunabilir . Bu başvurularda 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları aranmaz ; fakat yaş, eğitim ve adli sicil gibi diğer genel şartlar geçerliliğini korur .
Sendika, Dernek ve Vakıf Yöneticileri
Medya alanında faaliyet göstermeleri şartıyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yönetici konumundaki üyeleri de başvuru yapabilir . Öte yandan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara bu imkân tanınmaz.
Kurumların Denetimdeki Sorumlulukları
İletişim Başkanlığı, kart sahiplerinin şartları sürdürüp sürdürmediğini düzenli olarak denetler . Medya kuruluşları, istenmesi hâlinde kartlı çalışanların isim, unvan, kart numarası ve sözleşme bilgilerini kapsayan onaylı bir listeyi iletmekle yükümlüdür . İnceleme sırasında mesleki çalışmalar da istenebilir ; bildirimi aksatan kuruluş sahibi Başkanlıkça uyarılır .
Başvuru Öncesi Kontrol Listesi
Sisteme girmeden önce şu maddeleri sırayla gözden geçirmeniz , zaman kaybını ciddi biçimde engeller:
- 18 yaş ve lise mezuniyeti şartlarını karşılıyorum.
- Adli sicil kaydımda kart verilmesine engel bir mahkûmiyet bulunmuyor.
- Sözleşmem 5953 sayılı Kanun'a uygun düzenlendi ve SGK kaydım bu doğrultuda yapıldı.
- Son altı aya ait, adımın açıkça göründüğü mesleki çalışmalarımı hazırladım.
- Çalıştığım kuruluşun beyannamesi, düzenli yayını ve kontenjanı uygun.
- Pozisyonum, yönetmelikteki unvan listesine uygun.
- Varsa eski kartımı iade ettim ve bekleyen bir bildirim yükümlülüğüm yok.
Listedeki maddelerden biri bile eksikse , önce eksikliği tamamlayıp sonra başvurmak zaman kazandırır. Çünkü reddedilen bir dosya yeniden başvuruyu mümkün kılsa da bir sonraki Komisyon toplantısını beklemenizi gerektirir.
Başvurunun Reddedilmesine Yol Açan Hatalar
Olumsuz sonuçlanan başvuruların çoğu , basit bir kontrolle engellenebilecek hatalardan kaynaklanır . Başvurularda sık rastlanan problemler ve yapılması gerekenler şöyle sıralanabilir :
- Hatalı sözleşme → Çalışma ilişkinizin 5953 sayılı Kanun'a göre kurulduğunu işvereninizle teyit edin.
- Yetersiz mesleki çalışma belgesi → En az altı aylık döneme yayılan, imzalı ve tarihli haber örneklerini yükleyin.
- Kurumsal eksiklik → İşvereninizin beyanname, düzenli yayın ve asgari çalışan şartlarını karşıladığını doğrulayın.
- Bir aydan uzun çalışma boşluğu → İş değiştirirken arayı bir ayı geçirmeyin; geçecekse serbest kart seçeneğini değerlendirin.
- Değişikliği bildirmemek → Unvan ya da iş yeri değiştiğinde bir aylık süreyi kaçırmayın.
- İade edilmeyen kart → Eski kart geri verilmeden yeni talep değerlendirilmez, iadeyi öncelikle tamamlayın.
Bir örnekle açıklayalım: Bölgesel bir televizyonda kameraman olarak çalışan bir gazeteci, işten çıkışının ardından iki ay sonra yeni bir kuruluşta işe başlıyor . Arada bir aylık süre aşıldığı için ara vermeden çalışma koşulu bozuluyor . İşten ayrılış tarihinden itibaren bir ay içinde serbest karta başvurulsaydı , kart kıdemini kaybetmeyebilirdi .
İnternet Haber Sitenizin Çalışanları Kart Alabilir mi?
2022'deki yasal düzenlemeden bu yana internet haber siteleri basılı yayınlarla aynı çatı altına alındı ve dijital yayıncıların gazetecileri de kart başvurusu yapabilir hâle geldi . Ancak her internet sitesi kendiliğinden bu hakka sahip değildir . Ekibinizin karta başvurabilmesi için şu adımları tamamlamanız önemlidir:
- Yasal kayıt: Savcılığa beyanname verip alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa sunun.
- Künye: İmtiyaz sahibi, sorumlu müdür ve iletişim bilgilerinin yer aldığı künyeyi güncel tutun.
- Kadro eşiği: Kart başvurusu için en az dört fikir işçisinin sigortalı olarak çalışması gerekir.
- Özgün ve güncel içerik: Ajans metinlerini veya başka sitelerin haberlerini birebir kopyalamak yerine özgün günlük içerik üretin.
- Süreklilik: Kesintisiz yayın şartı için sağlam hosting ve düzenli yedekleme kullanın.
- Ziyaretçi verisi: Komisyon trafik verisine baktığı için okur sayınızı ve istatistiklerinizi takip edin.
Bir internet haber sitesi için bu şartların önemli bir kısmı , kullandığınız haber yazılımıyla doğrudan ilişkilidir . Mevzuata uygun künye, istikrarlı yayın ve izlenebilir okur verisi, yayıncı açısından ihmal edilmemesi gereken unsurlardır.
Sıkça Sorulan Sorular
Kart başvurusunda üniversite diploması şart mı?
Üniversite diploması şart değildir. Yönetmelik asgari eğitim şartı olarak lise veya dengi okul mezuniyetini arar ; dolayısıyla lise mezunları da başvuru yapabilir . Bununla birlikte Komisyon mesleki çalışmalarınızı, eserlerinizi ve ödüllerinizi dikkate alır ; nitelikli iş örnekleri en az eğitim kadar değerlidir.
Başvurudan sonra kart ne zaman çıkar?
Mevzuatta belirli bir süre yazmaz. Dosyanız önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine girer . Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için sonuçlanma süresi toplantı takvimine göre uzayıp kısalabilir.
Serbest gazeteciler basın kartı alabilir mi?
Belirli şartlarla mümkündür. Serbest basın kartı, bir kurumda en az bir yıl çalıştıktan sonra ayrılan ve bir ay içinde başvuru yapanlara ve resmî temsilcilik tarafından onaylanan yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere verilir . Daha önce hiçbir kuruluşta çalışmamış Türkiye'deki serbest çalışanlar için bu seçenek uygulanmaz.
Kişisel blog veya YouTube kanalı ile kart alınır mı?
Bağımsız sosyal medya yayıncıları, yalnızca bu faaliyetle kart alamaz . Bu belge, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri gerektirir . Öte yandan şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü sıfatıyla çalışan biri karta başvurabilir .
Basın kartı ücretli mi?
Mevzuat, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli istenebileceğini öngörür . Bedelin tahsili ve tutarı Başkanlıkça ilan edilir; bu yüzden geçerli tutarı başvuru sistemi veya resmî duyurulardan kontrol etmelisiniz .
Basın kartı iptal edilirse ne olur?
İptale yol açan sebep giderildiğinde yeniden başvuru yapılabilir . Fakat basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıl geçmeden yeni kart düzenlenmez . Genel şartlardaki suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki silinme veya arşiv işlemleri tamamlanmadıkça kart verilmez .
Yabancı medya mensuplarına hangi kart verilir?
Evet. Görev alanına göre süreli veya geçici kart düzenlenir. Her iki türde de görevlendirme, çalışma izni ve temsilcilikten takdim mektubu aranır ; yabancı gazetecilere sürekli kart ve basın trafik kartı verilemez.
Özetle basın kartı almak; yönetmeliğin aradığı kişisel şartları taşımak, şartları sağlayan medya kuruluşunda çalışmak ve elektronik başvuruyu eksiksiz tamamlamakla mümkündür . Kartı aldıktan sonra da iş değişikliği bildirimlerini aksatmamak sorunsuz bir meslek yaşamının ön koşuludur .
Sorgulama, yenileme ve iptal gibi işlemlere dair detaylı bilgiye ulaşmak için basın kartı rehberine göz atabilirsiniz . Kesin ve bağlayıcı bilgi için her zaman İletişim Başkanlığının resmî kanallarını kullanın ; buradaki içerik yalnızca bilgi vermek içindir ve hukuki danışmanlığın yerine geçmez .
basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı
Report this page